TBMM Cami

künye
Proje OfisiÇinici Mimarlık
EkipBehruz Çinici, Can Çinici, Orhan Berk, Haldun Ertekin
KonumAnkara, Türkiye
TürKültür, Cami
Yıl19971999
Alan750 m²
ÖdülAğa Han Mimarlık Ödülü (1993-1995)
Açıklamaİçinde yer aldığı TBMM kompleksinin anıtsallığından bilinçli bir şekilde kaçınan bu mütevazi yapı, alışılagelmiş cami mimarisinden ayrılarak yeni bir tasarım öneriyor. Proje, Türkiye’deki geleneksel cami mimarisinden farklı bir denemeyi gerçekleştirmedeki cesareti, araziye yerleşimi, saydam kıble duvarı, kubbesiz, minaresiz yapısıyla alışılagelmişi sorgulayan tasarımından ötürü 1995 yılında Aga Khan Uluslararası Mimarlık Ödülü’ne layık görüldü.

1985’te bu projeyle ilgilenmeye başlayan Behruz Çinici ve oğlu Can Çinici, kuzey-güney doğrultusunda uzayan meclis kompleksine yerleşirken, kıbleye yönelmek üzere 23 derece akstan saptırarak konumlandırdıkları yapı ile, alanda bir yönlenme oku, hatta bir sirkülasyon dağılım noktası meydana getiriyorlar. 6 bin 400 metrekare büyüklüğündeki cami üç ana mekandan meydana geliyor. İlki, üçgen bir ön avlu/ilk cemaat mekanı, diğeri onu takip eden dildörtgen planimetrede bir namaz alanı ve arkasında kalan gömülü piramidal ve basamaklı bir bahçe. Yapıya ait bir de kütüphane var. Meclisin muazzam kitaplığının yalnızca dini yayınları içeren bu kısmı, ön avlunun batı revağı boyunca konumlanıyor. Namazgah ise revağın güney kolunda yerleşiyor.

Kare planlı namazgahın iki kısa kenarında bulunan kapalı basamaklı pasajlar, dış mekandan doğrudan namazgahın baktığı bahçeye çıkıyorlar. İmamın odası batı koridorunda, abdest mekanı ise doğu tarafında bulunuyor. Hem yanlardan hem de ön cepheden geçilebilen ibadet alanı, bir metrelik kot farkıyla iki platformdan oluşuyor: Oldukça geniş ön kısım erkek safı, yüksekte kalan döşeme ise kadınları safına ayrılmış. Bu iki bölüntüyü birbirinden ayıran ise yalnızca cam bir parapet.

Caminin alışılagelmemiş bir diğer unsuru ise bir merdiven. İki revağın buluşma noktası olan yapının köşesinden yükselen bu merdiven, caminin herhangi bir yerine değil, cami dışında kalan bir üst kota çıkıyor. Burası, minare yerine kullanılan balkon denilebilecek yerin ve Behruz Çinici’nin ektiği bir selvi ve bir kavak ağacının bulunduğu yerden başkası değil.
Fotoğraf
Kaynakhttps://www.cinicimimarlik.com/ , https://www.akdn.org/